Kinderen betrekken bij een uitvaart:
Samen betekenisvol afscheid nemen

Het is een heel natuurlijke reactie van (groot)ouders: we willen kinderen het liefst beschermen tegen verdriet en pijn. Toch is het juist bij een overlijden ontzettend waardevol om kinderen, hoe jong ze ook zijn,
te betrekken bij het afscheid. Met elkaar nemen we de tijd om samen te kijken hoe we kinderen op een warme, veilige en passende manier een plek kunnen geven tijdens deze ingrijpende dagen.

Een jongetje loopt op een pad in een groene omgeving nabij een geparkeerde zilveren rouwauto. Advies over kinderen betrekken bij een uitvaart door Jouw Afscheid.

Waarom kinderen betrekken bij een begrafenis of crematie?

Een jongen tekent aan een houten keukentafel in het herinneringsboekje 'Dag lieve', terwijl een vrouw hem troostend steunt. Advies van Jouw Afscheid over kinderen betrekken bij een uitvaart.

Kinderen voelen vaak haarfijn aan dat er iets verdrietigs is gebeurd en dat de sfeer in huis anders is. Door ze buiten het proces te houden, kunnen ze hun eigen fantasie gaan gebruiken, wat soms verwarrender of angstiger is dan de werkelijkheid. Door ze stap voor stap en in eerlijke taal mee te nemen, begrijpen ze beter wat er aan de hand is. Het geeft ze de kans om op hun eigen, onbevangen niveau te rouwen en het helpt enorm bij de verwerking van het verlies.

Hoe kan je kinderen op een fijne manier betrekken?

Niets moet, en alles mag. Het hangt helemaal af van de leeftijd van het kind en wat het zelf prettig vindt. Hier zijn enkele liefdevolle manieren om kinderen een rol te geven rondom de uitvaart:

  • Creatief afscheid nemen: Laat kinderen een mooie tekening of knutselwerkje maken om in of op de kist te leggen. Ook het samen beschilderen, bestickeren of beschrijven van een (blanco) uitvaartkist is een prachtig en tastbaar ritueel waar kinderen vaak helemaal in opgaan.
  • Dag lieve & Ondersteunende literatuur: ik heb veel ervaring met het gebruik van ondersteunende literatuur om kinderen te helpen begrijpen wat er gebeurt. Ik maak ook graag gebruik van de speciale 'Dag lieve' boekjes
    (zie afbeelding). Dit zijn liefdevolle herinneringsboekjes die kinderen helpen om op hun eigen manier afscheid te nemen en hun herinneringen vast te leggen.
  • Kleine, belangrijke taken: Kinderen vinden het vaak heel fijn om te kunnen helpen. U kunt ze een taakje geven, zoals het uitdelen van (lievelings)bloemen, het aansteken van de kaarsjes rondom de kist, het meehelpen met het sluiten van de kist, of het lopen voor de rouwauto uit.

  • Muziek en herinneringen: Laat kinderen meedenken over de muziek. Misschien is er een liedje dat ze altijd samen met opa of oma zongen? Ook het uitzoeken van mooie foto's voor een presentatie is een fijne manier om herinneringen op te halen.

  • Betrokken bij het rouwdrukwerk: Een zelfgeschreven tekstje of een vrolijke tekening van een (klein)kind maakt een rouwkaart direct uniek en heel persoonlijk.

Eerlijkheid en duidelijke taal

Als uitvaartverzorger zie ik hoe belangrijk het is om zachte, maar eerlijke en heldere taal te gebruiken.

Woorden als 'slapen' of 'op een lange reis gegaan' klinken voor volwassenen troostend, maar kunnen voor jonge kinderen heel beangstigend zijn (ze durven bijvoorbeeld zelf niet meer te gaan slapen).


Vertel in eenvoudige woorden wat dood zijn betekent:
dat het hartje is gestopt met kloppen, dat het lichaam niet meer werkt en dat iemand geen pijn meer heeft.

Alle rust en tijd aan de keukentafel

Tijdens het regelen van de uitvaart, gewoon bij jullie aan de keukentafel, is er  altijd ruimte voor de jongste leden van de familie. Ik leg ze graag op een rustige, nuchtere manier uit wat er gaat gebeuren, zodat ze niet voor verrassingen komen te staan en de dag van de uitvaart voor hen zo vertrouwd mogelijk voelt.